Kunnen leden van een vereniging van eigenaren (vve) zomaar zonnepanelen op hun eigen dak plaatsen? Ja, maar eenvoudig is het niet. Er komen allerlei vragen bij kijken. Hoe verdeel je de kosten? Hoe houd je het veilig? Hoe verdeel je de ruimte op het dak? En, misschien wel het belangrijkste: hoe doe je recht aan alle eigenaren, ook aan degenen die (nog) niet mee willen doen? Voor een vve met leden die verschillende visies en belangen hebben, kan dat een flinke puzzel zijn. Een uitdaging waar je misschien liever helemaal niet aan begint, of die je al snel opgeeft voordat de laatste puzzelstukjes gelegd zijn.
Boy woont al twaalf jaar in een appartementengebouw van elf appartementen in Leiden-Noord en zit in het bestuur van de vve. Het idee voor zonnepanelen ontstond toen een van de vve-leden vroeg of het mogelijk was om zonnepanelen op het dak te leggen. Er was meer belangstelling, maar lang niet iedereen was meteen enthousiast.
“Een aantal zag op tegen de kosten en het geregel en zag het voordeel er niet zo van in”, vertelt Boy. Daarnaast wist eigenlijk niemand precies of het mogelijk was en hoe je zoiets als vve moest aanpakken. Hoe verdeel je het dak op een eerlijke manier? En hoe regel je dat voor eigenaren die niet mee willen doen en later alleen de lasten en niet de lusten ervan hebben?
Van idee naar plan
De vve besloot zich eerst goed te verdiepen in de mogelijkheden en de eisen. In Leiden waren in die tijd verschillende voorlichtingsbijeenkomsten en ook in de omgeving verschenen er steeds meer zonnepanelen op daken. Coöperatieve projecten zoals ‘Zon op Leiden’ maakten zonne-energie steeds gewoner. Ook de gemeente zette zich daar actief voor in, met als leuze op elk geschikt dak een zonnepaneel. De eerste gedachte was een vaste lokale gecertificeerde installateur te kiezen. Die maakte een eerste plan voor het dak, en projecteerde met behulp van Google Earth dertien zonnesystemen als rechthoekige blokken op het dak.
Voor het slagen van het plan was het gelukkig niet nodig dat alle elf eigenaren meededen. Op voorwaarde dat de ALV unaniem achter het plan stond konden de eigenaren die wilden alvast starten. Eigenlijk begon toen pas het eigen uitzoekwerk. Hoeveel panelen konden er op het dak? Hoeveel panelen kon iedere eigenaar plaatsen? Deed de vve zelf ook mee? En waar lagen de lastige objecten op het dak? Ook werd gekeken naar de bestaande meeuwenwering en de mogelijke hinder daarvan voor de zonnepanelen.
Eerlijke verdeling
De grootste uitdaging was niet de zonnepanelen zelf, maar het gezamenlijke eigendom van het dak. Hoe zorg je ervoor dat iedere bewoner dezelfde mogelijkheden heeft? En wat gebeurt er als iemand pas over een paar jaar zonnepanelen wil?
Om dat uit te zoeken liet de vve een professioneel dakplan maken. Daarbij werd gekeken hoeveel panelen op het dak passen, welke delen meer of minder zon krijgen en hoe de beschikbare ruimte eerlijk verdeeld kan worden. Ook werd rekening gehouden met bestaande installaties, zoals airco’s op het dak.
Uiteindelijk kreeg iedere woning recht op een even groot deel van het dak. Op dit moment hebben zes appartementen zonnepanelen, met ieder elf panelen. Maar er is bewust ruimte vrijgehouden zodat ook andere bewoners later nog kunnen aansluiten.
Goede afspraken maken het verschil
Minstens zo belangrijk als het technische plan waren de afspraken. Die werden vastgelegd in een overeenkomst tussen de vve en de eigenaar van het zonnesysteem. Deze overeenkomst werd getoetst door een jurist van de rechtsbijstandverzekering van de vve. Ruim zes weken voordat de opdracht aan de installateur werd gegeven, ondertekenden het bestuur en ieder individueel lid de overeenkomst afzonderlijk.
Boy benadrukte het belang van goede afspraken vooraf: “Als je dit goed regelt aan de voorkant, voorkom je veel discussie achteraf.”
Een aanrader voor andere vve’s?
Boy zou andere vve’s zeker aanraden om de mogelijkheden voor zonnepanelen te onderzoeken. Ook als er tijdens een ALV nog twijfels zijn. Volgens hem helpt het als bewoners bereid zijn om naar elkaar te luisteren en samen naar oplossingen te zoeken. Dat ging bij deze vve gelukkig soepel: er was al een goede sfeer waarin bewoners elkaar iets gunden.
Ook is het volgens Boy belangrijk om één of meerdere mensen te hebben die het initiatief trekken en daarbij de belangen van alle bewoners blijven meenemen. Zo zorg je ervoor dat het dak uiteindelijk echt een gezamenlijke plek wordt waar alle eigenaren profijt van hebben.
Hoewel het proces tijd kostte, is de vve blij dat ze heeft doorgezet. Dankzij de duidelijke afspraken kunnen ook toekomstige bewoners gebruikmaken van dezelfde mogelijkheden en is het dak klaar voor verdere uitbreiding.
Hulp voor vve’s
Gemeente leiden biedt vve’s ondersteuning in verduurzaming. Dat kan gaan om informatie, cursussen of coaching. Bekijk het aanbod via www.leiden.nl/vve-loket.”
Meer lezen over zon op je dak? Ga naar www.gagoed.nl/zon.