Als je binnenkomt bij Marcel en Wendy aan de Lage Morsweg waan je je even in de late jaren ’30. Maar loop je over de originele granitovloer verder, dan kom je uit in een schitterend afgewerkte woonkamer en uitgebouwde keuken. Al is dat niet waar Marcel het liefst over praat: het gaat over het hart en de longen van het huis. Bijna alles is verduurzaamd. En dat laat hij graag zien tijdens de Leidse Duurzame HuizenDagen op 14 en 21 maart
Marcel is elektrotechnisch ingenieur en werkt tegenwoordig in de telecom. “Mijn familie komt uit de verwarmings- en stoomtechniek. Mijn vader was loodgieter. Van kinds af aan ben ik opgegroeid met het idee van zelf doen.” Op zijn 12e repareerde hij al televisies bij een klein bedrijfje in Enkhuizen. Bijna alle ingrepen in het huis voerde hij dan ook zelf uit. “Het is een uitdaging, maar niet moeilijk,” zegt hij: “je moet even lef hebben om het aan te pakken, maar iedereen kan het.”
Tussen toen en nu
Het stel kocht de woning in 1998. Meteen begonnen ze met verduurzamen. Al was het belangrijkst toen om een badkamer en goede slaapkamers te hebben voor de kindjes die toen nog klein waren. Nu zijn die kinderen de deur uit.
“Wat we gedaan hebben? Nouja, wat níet?” Er kwam dubbelglas in, “al was dat 28 jaar geleden niet heel geweldig.” Dat is inmiddels alweer vervangen door een betere uitvoering. Het dak van het huis is een soort pagodedak, met vier schuine zijden met dakkapellen. Ze isoleerden het aan de buitenkant en er kwamen 18 zonnepanelen op te liggen. Ze vulden de smalle spouwmuren met korrels.
Rotte balken
Toen ze gingen uitbouwen legden ze in de woonkamer vloerverwarming op de nieuwe houten vloerbalken. Maar twaalf jaar later waren die rot, waarschijnlijk door gebrekkige ventilatie. Ze maakten van de nood een deugd. Marcel: “Dat was een moment om grote keuzes te maken”. De hele vloer ging eruit en maakte plaats voor schuimbeton met vloerverwarming erop. De woonkamer kreeg isolatie aan de binnenkant, wat enorm effect had.
Marcel legde een warmtepomp aan voor verwarming en heet water. Hij hield in eerste instantie de CV-ketel als achtervang voor koude winters. Die is nu ook weg: waar de ketel hing, komt nu een warmteterugwinninginstallatie te hangen. De meeste radiatoren zijn geschikt voor lage-temperatuurverwarming.
Ook de details tellen: bij de buitendeuren lagen stenen dorpels, maar omdat die koudebruggen vormden waren ze altijd nat. Inmiddels liggen er kunststof exemplaren.
Comfort en schoonheid
“Uiteindelijk is comfort voor mij de reden om te verduurzamen,” zegt Marcel: “Een warmtepomp is comfortabeler dan een cv-installatie. We hebben vloerverwarming op de benedenverdieping. Die blijft nu dag en nacht aan en is het de hele dag door 19,5 graad.” Met een warmtepomp duurt het ’s ochtends langer om de ruimte weer op te warmen. En volgens Marcel is er weinig reden om de verwarming ’s nachts uit te zetten.
Het stel kiest er ook juist voor om dingen níet te doen. De schitterende granitovloer in de hal blijft. Die gaat er niet uit voor vloerverwarming. Er staat een mooie oude gietijzeren radiator in het halletje. “Die doet het nog steeds geweldig, ook op lagere temperaturen.”
Wendy is beeldend kunstenaar. Zij bepaalt uiteindelijk wat Marcel wel of niet doet: “Esthetisch moet het kloppen, anders gaat het sowieso niet gebeuren.” De isolatie in de woonkamer leidde ertoe dat de kastdeuren in de kamer versmald moesten worden zodat de lijst om de kast nog zou passen. De kromming tussen muur en plafond werd in ere hersteld. De kasten in de woonkamer zijn origineel hersteld en de ventilatieroosters zijn klassiek.
Leiden Atletiek
Marcel wilde het geleerde graag op grotere schaal toepassen. Hij installeerde zonnepanelen bij zes of zeven huizen van vrienden en bekenden. Maar ook legde hij tientallen zonnepanelen op het dak van Leiden Atletiek. “Daar heb ik nog veel meer energie bespaard dan hier in huis. We gingen van 10.000 kuub gas per jaar naar 1000. Dat levert ontzettend veel op.” Ook voor de vereniging was het een combinatie van factoren volgens Marcel: “Er zijn mensen die het willen voor het milieu. Maar als je dan ook kunt zeggen wat het oplevert, krijg je veel meer de handen op elkaar.”
De Leidse Duurzame HuizenDagen
In maart kun je het huis van Marcel en Wendy bezoeken. Marcel legt graag uit wat hij geleerd heeft. Waarom hij zijn huis aan anderen wil laten zien? “Zoiets inpassen in een oudere woning is niet rechttoe-rechtaan. We zijn er toch wel een beetje trots op dat we dit hebben kunnen doen. Dan wil ik ook andere mensen een zetje geven: het kan echt.”
Neem op 14 of 21 maart een kijkje bij duurzame stadgenoten. Bekijk alle deelnemende huizen op Leidse Duurzame Huizen Dagen – De Huizen . Het huis van Marcel en Wendy is huis nummer [12].
Kom ook op 14 maart naar de Open Spreekuren van warmtepompspecialisten en energiecoaches in de Foyer van het Stadhuis, of bezoek op 21 maart Duurzaamheidscentrum Zoeterwoude. Bekijk alle tijden op Leidse Duurzame Huizen Dagen.
Fotografie: Eelkje Colmjon
